Το διαβητικό πόδι αποτελεί μια από τις πιο επικίνδυνες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη, η οποία τείνει να λάβει εφιαλτικές διαστάσεις. Σε παγκόσμιο επίπεδο πραγματοποιείται ένας ακρωτηριασμός κάθε 30 δευτερόλεπτα. Το διαβητικό πόδι συμπεριλαμβάνει αλλοιώσεις από τις αρτηρίες που αιματώνουν τους μύες του άκρου ποδός, καθώς και μεταβολές στη μορφή και τη λειτουργία των μυών και των αρθρώσεων.
Αποτέλεσμα αυτού είναι η απώλεια της ποδικής καμάρας και η δημιουργία μέγιστης πίεσης στον άκρο πόδα κάτι που οδηγεί σε πολλούς τραυματισμούς στο πόδι ή στα δάχτυλα, και μπορεί να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτες καταστάσεις.
Το ιδιαίτερο με τους διαβητικούς ασθενείς με νευροπάθεια είναι ότι δε νιώθουν πόνο λόγω της μειωμένης αισθητικότητας, με αποτέλεσμα να είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε μικροτραυματισμούς, οι οποίοι μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία πληγών και εξελκώσεων.
Οι διαβητικοί ασθενείς διατρέχουν 25 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να χάσουν το πόδι τους σε σύγκριση με άλλους. Ο λόγος γι’ αυτό είναι τα έλκη που δημιουργούνται στα κάτω άκρα. Η ελλιπής αιμάτωση των κάτω άκρων δυσκολεύει την επούλωση των ελκών και συμβάλλει στην περαιτέρω νέκρωση των ιστών. Τα τραύμα μολύνεται και η εξέλιξη αυτού είναι ραγδαία, αφού μπορεί να καταλήξει σε γάγγραινα και σε ακρωτηριασμό.
Οι διαβητολόγοι είναι κατηγορηματικοί: Οποιοσδήποτε πόνος στα κάτω άκρα, ή οποιαδήποτε σχισμή στα πέλματα πρέπει να αναφέρεται άμεσα στον θεράποντα ιατρό.
Ο διαβητικός πρέπει:
- Να ελέγχει συστηματικά το διαβήτη του
- Να ελέγχει καθημερινά τα πόδια του για πληγές, κάλους, οίδημα, κοψίματα, φουσκάλες
- Να πλένει τα πόδια του
- Να ελέγχει τη θερμοκρασία του νερού με τον αγκώνα του(τα πόδια μπορεί να έχουν απώλεια αίσθησης)
- Να τα στεγνώνει πολύ καλά, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δάχτυλα
- Να κόβει ίσια τα νύχια για να αποφύγει την ανάπτυξη νυχιών μέσα στο δέρμα και έτσι να προκληθεί φλεγμονή
- Να μην περπατάει ποτέ ξυπόλητος
- Να αποφεύγει τα ψηλά τακούνια
- Να επιλέγει υποδήματα από μαλακό δέρμα, ευρύχωρα και με κορδόνια
- Το βασικότερο όμως είναι να ζητά βοήθεια για τη φροντίδα των ποδιών του και όχι να προσπαθεί να το αντιμετωπίσει μόνος του.
Ο ειδικός υγείας των κάτω άκρων, είναι αυτός που θα αναλάβει την περιποίηση και τη φροντίδα του διαβητικού ποδιού αλλά και θα εκπαιδεύσει τον ασθενή για το τι πρέπει να προσέχει και τι να αποφεύγει. Ο ειδικός μπορεί να επέμβει με χειρουργικό καθαρισμό των διαβητικών ελκών. Επίσης μπορεί να κατασκευάσει εξατομικευμένα ορθωτικά πέλματα, τα οποία θα αποφορτίσουν τα σημεία εκείνα του ποδιού που έχουν έλκη, ώστε να βοηθήσουν στην επούλωσή τους.
Μάνος Αρβανιτάκης
Ποδίατρος